މި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުގެ ތިންވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ އެމެރިކާއިން ވެނެޒުއޭލާ އަށް ކުއްލި ހަމަލާއެއްދީ ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެ ގައުމުގެ ރައީސް ނިކޮލަސް މަދޫރޯއާއި އަނބިކަނބަލުން ސިލިއާ ފްލޮރެސް ވަގަށް ނަގައިގެން އެމެރިކާ އަށް ގެންދިޔައެވެ.

އެމެރިކާ ސިފައިން ވެނެޒުއޭލާއަށް ހަމަލާދީ އަދި އެ ގައުމަށް އަރައި ރައީސް ނިކޮލަސް މަދޫރޯ އާއި އަނބިކަނބަލުން "ވަގަށް ނަގައިގެން" ގެންދިޔަ ގޮތުގެ މޮޅު ވާހަކަ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕު ދައްކަވާއިރު  ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ ގައުމަކާމެދު ވެސް އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރެވިދާނެކަމަށް ޓްރަމްޕް ދިޔައީ ބޮޑު ކަނޑަމުންނެވެ. އެމެރިކާއިން ވެނެޒުއޭލާގެ ވެރިކަން ބަދަލުކުރީ އެ ގައުމުގެ ތެލުގެ މުއްސަނދިކަމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. އެ މަގުޞަދު އެމީހުން ދަނީ ހާސިލް ވެސް ކުރަމުންނެވެ.

Ad by Hajj Corporation

އެމެރިކާއިން ދެން ދިމާކުރީ ދުނިޔޭގައި ތެލުގެ ރިޒާވް ބޮޑު އެއް ގައުމު އީރާނާއެވެ. އެއީ އެމެރިކާގެ ''އެކުވެރިޔާ'' އިސްރާއީލާ ބައިވެރިވެ، އިސްރާއީލުގެ އަނިޔާވެރިކަން ސަރަހައްދުގައި ދަމަހައްޓަން މަގު ކޮށައިދިނުމުގެ ވެސް ބޭނުމާ އެކުއެވެ. މިކަންކަން ހާސިލް ކުރަން އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ބޭނުންވީ އީރާނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުކޮށް، އެމީހުން ރުހޭ މީހުން އީރާނުގެ ވެރިންގެ ގޮތުގައި ތިބޭށެވެ. ފުރަތަމަ އުޅުނީ އެތެރޭގައި ހައިޖާނު އުފައްދައި ވެރިކަން ބަދަލުކޮށްލެވޭތޯއެވެ. އެކަން ނުވުމުން ފެބްރުއަރީ 28 ގައި ހަމަލާދިނީއެވެ. އެ ހަމަލާގައި އިސް ލީޑަރު ޚާމަނާއީ އަވަހާރަކޮށްލެވުނުނަމަވެސް، އެމެރިކާއަށް އަދިވެސް އީރާނުގެ ވެރިކަމާ ތޮޅެވެން އޮތް މަގު ކުރެއް ނޫނެވެ. ދުނިޔޭގެ ކަންކަން ދިރާސާ ކުރާ ދިރާސާވެރީން "އީރަނަކީ ވެނެޒުއޭލާ އެއް ނޫންކަމަށް'' ބުނަނަނީ އެހެންވެއެވެ.

މި މިސާލަކީ މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ މައިގަނޑު އަސާސެވެ. މީގެއިން ހާމަވަނީ އިސްތިރާތީޖީ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ވަރަށް ބޮޑު ގޯހެކެވެ. އެއީ، ޖެނުއަރީ މަހު މަދޫރޯގެ ވެރިކަން ވައްޓާލުމަށް "ކަރަކަސް" ގައި ބޭނުންކުރި ދެ ގަޑިއިރުގެ ކުރު އަދި ވަރުގަދަ ހަމަލާގެ އުކުޅު، އެއްވެސް ބަދަލެއް ނެތި ތެހެރާނަށް ވެސް ފައްތާލެވިދާނެ ކަމަށް ހީކުރުމެވެ.

ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅު ދިން "އޮޕަރޭޝަން އެޕިކް ފިއުރީ" ގެ ހަމަލާތަކަކީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތަކެއް ނަމަވެސް، އޭގެ ފަހުން ކަންތައްތައް ހިނގައިދިޔަ ގޮތުން މި ދެ ހާލަތުގެ މެދުގައި ހުރި އަސާސީ ތަފާތުތައް ވަރަށް ސާފުކޮށް ހާމަވެއްޖެއެވެ.

"ވެނެޒުއޭލާ މޮޑެލް" އާއި އީރާނުގެ ހަގީގަތް

"ވެނެޒުއޭލާ މޮޑެލް" ބިނާވެފައިވަނީ ދައުލަތުގެ އިސްވެރިޔާ ދުރުކޮށްލުމުން މުޅި ނިޒާމު އެކީގައި ރޫޅިގެންދާނެ ކަމުގެ މައްޗަށެވެ. ކަރަކަސްގައި ކަންތައްވީ ވެސް އެފަދައިންނެވެ. ނަމަވެސް، އީރާނުގެ "ނިޒާމަކީ" މުއައްސަސާތަކާއި ފިކުރީ ގޮތުން ވަރަށް ބޮޑަށް ލާމެހިފައިވާ، ވަރުގަދަ އޮނިގަނޑެކެވެ.

އައި.އާރް.ޖީ.ސީ (IRGC) ގެ ބާރު

ވެނެޒުއޭލާގެ ސިފައިންނާ ޚިލާފަށް، އީރާނުގެ ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑް ކޯޕްސް އަކީ އަމިއްލަ އިގްތިސާދީ މަސްލަހަތުތަކާއި ވަފާތެރިކަމުގެ ވަރުގަދަ އޮނިގަނޑެއް އޮތް، "ދައުލަތެއްގެ ތެރޭގައި އޮތް ދައުލަތެއް" ފަދަ މުއައްސަސާއެކެވެ. އެންމެ މަތީ ލީޑަރު ނެތް ހާލަތެއްގައި ވެސް، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ގާބިލުކަން އެ މުއައްސަސާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

ބަދަލުހިފުމުގެ ހަމަލާތައް

ވެނެޒުއޭލާއާ ޚިލާފަށް، އީރާނުގެ "ޕްރޮކްސީ" ނުވަތަ މަދަދުވެރި ޖަމާއަތްތައް ސަރަހައްދުގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ފެތުރިފައިވެއެވެ. އެމެރިކާއިން ހީކުރީ ހަމަނުޖެހުންތައް އީރާނުގެ ތެރޭގައި ހަނިވެގެންދާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ހަގީގަތަކީ މުޅި ސަރަހައްދަށް ބަދަލުހިފުމުގެ ހަމަލާތައް ފެތުރި، ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރާއި އަދި އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުގެ ވައިގެ ދިފާއީ ނިޒާމުތަކަށް ވެސް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރާފައިވާ ކަމެވެ.

ވެރިކަމުގެ އިންތިޒާމު

މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީ ވަރަށް އަވަހަށް އެ މަގާމަށް އައްޔަންކުރުމުން އެނގެނީ، ވެރިކަމުގެ ހުސްކަމެއް އައުމަށް ފުރުސަތު ނުދިނުމަށް ކުރިންސުރެ ރޭވުންތަކެއް ރޭވިފައިވާ ކަމެވެ. މިއީ ވޮޝިންގޓަނުން އުއްމީދުކުރި ކަމަކަށް ނުވެދާނެއެވެ.

އިންސާނީ އަދި ތިމާވެށީގެ ގެއްލުންތައް

މިހާރު ތެހެރާނަށް ވެހެމުންދާ "ކަޅު ވާރޭ" އަކީ މި ބަޔާންކުރި ތަފާތުތައް ދައްކުވައިދޭ ހިތާމަވެރި ރަމްޒެކެވެ. އީރާނު ފަދަ ވަސީލަތްތައް ގިނަ ގައުމެއްގެ ތެޔޮ ފެސިލިޓީތަކަށް ހަމަލާދިނުމުން، އެއީ ހަމައެކަނި އާމްދަނީ މެދުކަނޑާލުން ނޫންކަން މިވަނީ ހާމަވެފައެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެކަމުގެ ސަބަބުން ތިމާވެށީގެ ބޮޑު ކާރިސާއެއް ކުރިމަތިވެ، ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮތް ގައުމީ ރޫހު ބަލިކަށިވުމުގެ ބަދަލުގައި އިތުރަށް ވަރުގަދަވެގެން ދިޔައެވެ.

އަވަސް ބަދަލެއް އަންނާނެ ކަމަށް ބެލެވުނު ނަމަވެސް، މިހާރު ފެންނަމުންދަނީ ދިގުދެމިގެންދާ ކުރިމަތިލުމެކެވެ. އެމެރިކާއާއި އިސްރާއީލުން ފުރަތަމަ ދިން ހަމަލާތައް ކާމިޔާބު ކަމަށް ބެލެވުނަސް، ދެކުނު އެމެރިކާގައި މަސައްކަތްކުރި "ވެރިކަން ބަދަލުކުރުމުގެ" އުކުޅުތައް، އީރާނުގެ ސަރަހައްދީ އުނދަގޫތަކާއި އެތައް އަހަރެއްގެ ތައްޔާރީތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ވަނީ ނާކާމިޔާބުވެފައެވެ.