އިސްރާއީލުގެ ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލިސް (ކްނެސެޓް) އިން ފާސްކޮށްފައިވާ މަރުގެ އަދަބު ދިނުމުގެ އާ ގާނޫނަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ޚިލާފު، އަދި އެ ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމަކީ "ހަނގުރާމައިގެ ކުށެއް" ކަމަށް ބަލާނެ ކަމުގެ ވަރުގަދަ އިންޒާރެއް އދ. އިން ދީފިއެވެ.

މި އިންޒާރު ދީފައިވަނީ މާރިޗު 30، 2026 ގައި އިސްރާއީލުން ފާސްކުރި "ޓެރަރިސްޓުންނަށް މަރުގެ އަދަބު ދިނުމުގެ ގާނޫނާ" ގުޅިގެންނެވެ.

Ad by Hajj Corporation

އދ. ގެ ހިއުމަން ރައިޓްސް ހައި ކޮމިޝަނަރު ފޮލްކާރ ތާކް އަންގާރަ ދުވަހު ވިދާޅުވީ، މި ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރުން، ޚާއްޞަކޮށް އިސްތިއުމާރުކޮށްފައިވާ ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ މައްޗަށް ހިންގުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ އިންސާނީ ހައްގުތަކާ ކަނޑައެޅިގެން ޚިލާފު އަމަލެއް ކަމަށެވެ. އަދި މިއީ ރަސްމީ ސިފައެއްގައި ހަނގުރާމައިގެ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާނެ ކަމެއް ކަމަށްވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

އދ. އިން ފާހަގަކުރާ ގާނޫނީ މައްސަލަތައް

އދ. ގެ ނިންމުން ބިނާވެފައިވަނީ މި ގާނޫނުގައި ހިމެނޭ ތަފާތުކުރުންތަކުގެ މައްޗަށެވެ. މި ގާނޫނަކީ ހަމައެކަނި ފަލަސްތީނު މީހުންގެ މައްޗަށް ހިންގުމަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ، އަދި މިފަދަ ކުށްތަކަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ އިސްރާއީލީން އިސްތިސްނާވާ ގޮތަށް އޮތް ގާނޫނެއް ކަމަށް އދ. އިން ބުނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިންސާފުވެރި ޝަރީއަތެއްގެ ފުރުސަތު ނުލިބުމާއި، ފަނޑިޔާރުންގެ އިޚްތިޔާރުތައް ހަނިވެފައިވުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން ހަނގުރާމައިގެ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ކަންކަމެވެ.

ވެސްޓް ބޭންކުގެ ފަލަސްތީނު މީހުން ފަދަ އާންމު ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް އަސްކަރީ ކޯޓުތަކުގައި ޝަރީއަތް ހިންގައި މަރުގެ އަދަބު ކަނޑައެޅުމަކީ 'އިންޓަނޭޝަނަލް ކޮވެނަންޓް އޮން ސިވިލް އެންޑް ޕޮލިޓިކަލް ރައިޓްސް' (އައިސީސީޕީއާރު) އާ ޚިލާފު ބޮޑު އަމަލެއް ކަމަށްވެސް އދ. އިން ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ.

އާ ގާނޫނުގެ ހަރުކަށި މާއްދާތައް

ކްނެސެޓުން 48-62 ވޯޓުން ފާސްކުރި މި ބިލުގައިވާ ގޮތުން، މަރުގެ އަދަބު ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މައިގަނޑު ގޮތަކީ ދަންޖެއްސުމެވެ. ހުކުމް ނިހާއީވާތާ 90 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އަދަބު ތަންފީޒުކުރަން ޖެހޭއިރު، މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ކުށްވެރިވާ މީހުންނަށް މައާފު ދިނުން ނުވަތަ އަދަބަށް ލުއި ދިނުން ސަރުކާރަށް ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ.

މި ގާނޫނުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ އިބާރާތްތަކަށް ބަލާއިރު، މަދަނީ ކޯޓުތަކުގައި މި ގާނޫނު ހިނގާނީ "އިސްރާއީލު ދައުލަތުގެ ދެމިއޮތުމަށް އިންކާރުކުރުމުގެ މަގްސަދުގައި" މީހުން މަރާ މީހުންގެ މައްޗަށެވެ. ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި މިފަދަ އިބާރާތްތައް ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ޔަހޫދީ ހަރުކަށި ފިކުރުގެ މީހުން ހިންގާ އަނިޔާވެރި އަމަލުތަކަށް މި ގާނޫނު ނުހިނގާނެކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށެވެ.