ޓެރަރިޒަމްގެ ދައުވާތަކެއް އުފުލާފައިވާ ތިން މީހެއްގެ މައްސަލައިގައި، ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓުތައް ތައްޔާރުކުރި އޮފިސަރުންގެ ހެކިބަސް، އެއީ ކާކުކަން ހާމަނުވާގޮތަށް ސިއްރުން ނެގުމަށް ދައުލަތުން އެދުނު އެދުން ބަލައިނުގަތުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓާއި ހައިކޯޓުން ނިންމި ނިންމުން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބާތިލުކޮށް، އެ އަމުރާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ތަހުވީލުކޮށްފި އެވެ.

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިބްރާހީމް ވިސާމް އަދި އިތުރު ދެ ފަރާތެއްގެ ނަމުގައި ބެލި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު ‪2026/SC-A/29 ގަޒިއްޔާގައި، ތިން ފަނޑިޔާރުންގެ އިއްތިފާގުން ހޯމަ ދުވަހު ކުރި މި ހުކުމުގައި، ހެކިބަސްދޭ މީހާ ހިމާޔަތްކުރުމުގެ އަމުރު ނެރުމުގައި ބަލަންޖެހޭ މިންގަނޑު ތަފްސީލުކޮށްދިނެވެ. އެންމެ މުހިންމު ކަނޑައެޅުމަކީ: ހެކިވެރިޔާއަށް މާޒީގައި ހަމަލާއެއް ދީފައިވާކަން ނުވަތަ ސީދާ ބިރުދައްކާފައިވާކަން ސާބިތުކުރުން ލާޒިމު ނޫން ކަމާއި، މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ހާލަތްތަކުން އެކަށީގެންވާ ނުރައްކަލެއްގެ އިހުތިމާލު އޮތްކަން ދެއްކުމުން ފުދޭނެ ކަމެވެ.

Ad by Hajj Corporation

މި މައްސަލައިގައި ދައުލަތުން ވަނީ ސ. މަރަދޫފޭދޫ، ފިނިފެންމާ، އިބްރާހީމް ވިސާމްގެ މައްޗަށް ހަނގުރާމައަށް ދާން އުޅުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާ، ގދ. ނަޑެއްލާ، ހިތަށްފިނިވާގޭ ސައުސަން ރަޝީދުގެ މައްޗަށް އެ ދައުވާގެ އިތުރުން ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތަކަށް ތާއީދުކުރާކަން ދޭހަވާ ލިޔުމެއް ގެންގުޅުމުގެ ދައުވާ، އަދި މ. އެޗީވް، ޢަބްދުﷲ ހުވައިރިޘް ބިން މުޙައްމަދުގެ މައްޗަށް އެފަދަ ލިޔުމެއް ގެންގުޅުމާއި، ޓެރަރިޒަމްގެ އަމަލެއް ރޭވުމާއި، ހަނގުރާމައަށް މީހަކު ފޮނުވަން މަސައްކަތްކުރުމުގެ ދައުވާ، ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި އުފުލައިފަ އެވެ.

ދައުވާތަކުގެ މައިގަނޑު ހެކީގެ ތެރޭގައި ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް އެސެސްމަންޓް ރިޕޯޓުތައް ހިމެނޭއިރު، ދައުލަތުން ޝަރީއަތުގެ ކުރިން އެދުނީ، އެ ރިޕޯޓުތައް ތައްޔާރުކުރި އޮފިސަރުންނަކީ ކާކުކަން ހާމަނުވާގޮތަށް، އަޑު ބަދަލުކޮށްގެން، އޯޑިއޯ ވަސީލަތަކުން ސުވާލުކޮށް ހެކިބަސް ނެގުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުމަށެވެ. ދިފާއަށް ހެކިންނާ ސުވާލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނަ ގޮތަށެވެ. ނަމަވެސް، ހެކިވެރިޔާއަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމަކީ ކޮބައިކަން ދައުލަތަށް ބުނެދެވިފައި ނުވާ ކަމަށް ބުނެ ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އެ ހުށަހެޅުން ބަލައެއްނުގަތެވެ. ހައިކޯޓުން މިދިޔަ މަހު އެ ނިންމުން ދެމެހެއްޓީ، ހަގީގީ އަދި ސީރިއަސް ނުރައްކަލެއް އޮތްކަން — ހަމައެކަނި ހިޔާލީ ކަމެއްގެ ބަދަލުގައި — ދައުލަތުން ދައްކަންޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނެ އެވެ.

ނަމަވެސް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ރިޔާސަތު ބެލެހެއްޓެވި ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު ލިޔުއްވި ރައުޔުގައި ކަނޑައެޅުއްވީ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ގާނޫނުގެ 149 ވަނަ މާއްދާ ލިޔެފައި އޮތްގޮތުން، ބޭނުންވަނީ ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމުގެ އިހުތިމާލު އޮތްކަމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއްގެ މައްޗަށް ބުރަވެވުން ކަމަށާއި، ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމުގެ ހެކިތަކެއް ހުށަހެޅުން ގާނޫނު ލާޒިމުނުކުރާ ކަމަށެވެ. އެއަށްވުރެ ފުޅާ ތަރުޖަމާއެއް ދީގެން އެފަދަ ހެކި ލާޒިމުކުރާނަމަ، އެއީ ގާނޫނު ބަދަލުކޮށްގެން ގެންނަންޖެހޭ ބަދަލެއް ކަމަށާއި، "އެ ދޮރު އަދިވެސް އޮތީ ހުޅުވިފައި" ކަމަށް ވެސް ރައުޔުގައިވެ އެވެ.

ދެވަނަ ކަނޑައެޅުމަކީ، އެއް އަމަލީ ހާލަތެއްގައި ތިބި އޮފިސަރުންގެ ފަދަ ބަޔަކަށް ޖަމާއީކޮށް ނުރައްކަލެއް އޮތްކަން އަންގައިދޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކެއް ހުށަހެޅިއްޖެނަމަ، ވަކިވަކި އޮފިސަރަކަށް އޮތް ވަކި ހާދިސާއެއް ނުވަތަ ބިރުދެއްކުމެއް ސާބިތުކުރުން ލާޒިމު ނޫން ކަމެވެ. ދައުލަތުން ސުޕްރީމް ކޯޓުގައި ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، ކުރީގެ މައްސަލައެއްގައި އިންޓެލިޖެންސް އޮފިސަރެއްގެ ވަނަވަރު ހާމަވުމުން އޭނާ ޑެސްކް މަސައްކަތަކަށް ބަދަލުކުރަން ޖެހުނުއިރު، ރާއްޖޭގައި އިންޓެލިޖެންސްގައި މަސައްކަތްކުރަނީ ނިސްބަތުން މަދު ބައެކެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ދައުވާލިބޭ ފަރާތުގެ އަސާސީ ހައްގުތަކުން އިސްތިސްނާވާ ހާލަތެއް ކަމަށްވާތީ، އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތައް ދެއްކުމުގެ ބުރަ އަބަދުވެސް އޮންނާނީ ދައުލަތުގެ މައްޗަށް ކަމަށް ހުކުމުގައި ފާހަގަކުރި އެވެ.

ތިންވަނަ ކަނޑައެޅުމަކީ، ހިމާޔަތުގެ އަމުރާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ބަލަންޖެހޭ "އާންމު މަސްލަހަތަކީ" ހަމައެކަނި ހެކިވެރިޔާއަށާއި އޭނާގެ އާއިލާއަށް އޮތް ނުރައްކާ ނޫން ކަމެވެ. ޓެރަރިޒަމްގެ މައްސަލަތަކުގައި އިންޓެލިޖެންސް މައުލޫމާތު ހޯދާ ގޮތްތަކާއި ސިއްރު އުކުޅުތައް ހާމަވުން ފަދަ، ދައުލަތުގެ ސަލާމަތީ ނިޒާމަށް ކުރާނެ އަސަރު ވެސް އެ ދާއިރާގައި ހިމެނޭއިރު، ހައިކޯޓުން ބެލީ ހަމައެކަނި ހެކިވެރިޔާއަށް އޮތް ނުރައްކާ ބުނެދެވިފައިވޭތޯ ކަމަށާއި، މައްސަލައިގެ ބާވަތުން އާންމު މަސްލަހަތަށް އޮތް ނުރައްކަލަށް ރިއާޔަތްކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށް ހުކުމުގައިވެ އެވެ.

ހަމައެއާއެކު، ހެކިން ހިމާޔަތްކުރުމުގެ ފިޔަވަޅަކީ ދައުވާލިބޭ ފަރާތަށް ގާނޫނުއަސާސީން ލިބިދޭ އިންސާފުވެރި ޝަރީއަތެއްގެ ހައްގާ ސީދާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއްކަން ފާހަގަކޮށް، އެ ދެ މަސްލަހަތު ތިލަފަތްކޮށް، ނުރައްކަލުގެ ނިސްބަތުން އެންމެ ހަނި ފިޔަވަޅު އިހުތިޔާރުކޮށް، ފަނޑިޔާރު ރިއާޔަތްކުރި ގޮތް ނިންމުމުން ފެންނަން އޮންނަންޖެހޭނެ ކަމަށް ވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކަނޑައެޅި އެވެ. މި މީޒާންކުރުންތައް ހައިކޯޓުގެ ނިންމުމުން ފެންނަން ނެތުމުން، އެ ނިންމުން ބާތިލުކޮށް، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ހުކުމުގައި ބަޔާންކުރި ކަންކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށް އަމުރާމެދު އަލުން ގޮތެއް ނިންމުމަށް މައްސަލަ ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ފޮނުވާލި އެވެ.

މި ގަޒިއްޔާ ބެއްލެވީ ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދާއި، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ރަޝީދު ޙުސައިނާއި ފަނޑިޔާރު ޑރ. މުޙައްމަދު އިބްރާހީމެވެ. ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ވަކާލާތުކުރެއްވީ ސީނިއަރ ޕަބްލިކް ޕްރޮސިކިއުޓަރ އަޙްމަދު ނައުޝާދެވެ. ދައުވާލިބޭ ފަރާތްތަކުގެ ފަރާތުން ވަކާލާތުކުރެއްވީ ސީ.އެލް.އޭ ޕާޓްނާސްގެ ޙަމްޒާ ލަޠީފާއި މަރްޔަމް ނާޒްނީނެވެ.